Żeglarstwo stanowiące kiedyś jedynie odmianę transportu, jest dziś dyscypliną sportów wodnych, oraz rodzaj turystyki czy rekreacji, a także formą szkoleń – zarówno dla późniejszych marynarzy, oficerów i kapitanów jednostek motorowych, jak i jako tzw. ‚szkoła charakterów’ dla młodzieży.

Żeglarstwo uprawiane jest na jednostkach pływających napędzanych siłą wiatru za pośrednictwem żagli i w swoim głównym znaczeniu dotyczy pływania po wodzie. Jednak oprócz typowego żeglarstwa na żaglówkach, jachtach i żaglowcach istnieje również specyficzna odmiana żeglarstwa wodnego na deskach z żaglem, zwana windsurfingiem oraz kiteboarding, czyli rodzaj deski przypiętej do nóg, z tą różnicą, że jednostką napędową nie jest żagiel, tylko latawiec. Elementem żeglarstwa jest yachting, który obejmuje tylko pływanie turystyczne i sportowe na jachtach.

Odmiany żeglarstwa poza wodą, to żeglarstwo lodowe, a także dość mało popularne żeglarstwo lądowe pod postacią różnych eksperymentalnych pojazdów kołowych napędzanych żaglami, które ogólnie nazywa się żaglowozami.
Z każdym nowym rejsem, kursem człowiek poznaje często coś nowego, przeżywa nowe doświadczenia, ponieważ żeglarstwo to styk żywiołów: wody, lądu, powietrza. To między innymi myślenie, umiejętność prowadzenia jachtu, wiedza i doświadczenie z bardzo wielu dziedzin, specyficzny styl bycia, działanie w zespole, poznawanie nowych ludzi, nowych regionów, państw, nauka umiejętności taktycznych, strategicznych, planowania, analizy.