Pojęcie turystyki aktywnej jest szeroko znane w świecie turystycznym. Jest ono definiowane na wiele sposobów, między innymi jako turystyka samodzielna, nie zorganizowana przez kogoś z zewnątrz, ale tworzona, bądź współtworzona przez turystę. Turystyka aktywna to przede wszystkim turystyka górska, piesza i rowerowa oraz wodna: kajakowa i żeglarska.

W turystyce aktywnej zawarte są elementy tak zwanej turystyki ryzyka (głównie we wspinaczce, rowerach górskich, swobodnym nurkowaniu). Aktywność w turystyce wiąże się nie tylko z aktywnością fizyczną, ale również intelektualną
i przyrodniczą. Ten zakres turystyki obejmuje obserwację ptaków i nagrywanie odgłosów natury. Mieszczą się w niej
również szlaki programowe, takie jak na przykład wędrówka śladami militariów. Owa aktywność zawiera się więc w sposobie poruszania, programowania i przeżywania. Turystyka aktywna, to sposób na życie pozwalający poznać smak przygody.

Pojęcie turystyki aktywnej obejmuje wiele ogólnie znanych terminów dotyczących różnych form uprawiania turystyki,
takich jak turystyka kwalifikowana rozumiana jako samodzielna wędrówka, wymagająca sprzętu i przygotowania
fizycznego i intelektualnego, turystyka przygodowa – plenerowa rekreacja przygodowa, niekonsumpcyjna aktywność rekreacyjna zawierająca element ryzyka, której wynik jest nieznany a wpływ na nią ma zarówno uczestnik,
jak i warunki środowiskowe czy tez turystyka przyrodnicza, której celem jest kontakt z przyrodą, jej obserwowanie i zdobywanie o niej wiedzy na przykład poprzez słuchanie odgłosów przyrody czy fotografowanie zwierząt.

Należy tu dodać, że pojęcie turystyki aktywnej obejmuje turystykę indywidualną oraz uprawianą w grupach kameralnych. Niegdyś stanowiła ona alternatywę dla turystyki masowej.